Łysienie u kobiet polega na nadmiernym wypadaniu lub stopniowym przerzedzaniu się włosów. Najczęściej przybiera postać androgenową albo telogenową – tę drugą wywołują m.in. poród, choroby tarczycy, niedobory, stres lub leki. Przyczynę ustala lekarz na podstawie wywiadu, trichoskopii i badań krwi.
Spis treści:
- 1. Czym jest łysienie u kobiet i skąd się bierze?
- 2. Jak poszczególne czynniki prowadzą do wypadania włosów?
- 3. Jakie badania wykonać przy wypadaniu włosów?
- 4. Jak rozwiązać problem utraty włosów?
- 5. Zabieg przeszczepu włosów u kobiet
Czym jest łysienie u kobiet i skąd się bierze?
Łysienie u kobiet pojawia się, gdy zostaje zaburzony cykl wzrostu włosa. Każdy włos rośnie przez kilka lat w fazie anagenu, przechodzi krótki katagen, a potem przez 2-3 miesiące spoczywa w fazie telogenu i wypada. Dlatego codzienna utrata od kilkudziesięciu do ok. 100 sztuk jest normalna i nie powinna niepokoić. Jak podkreśla dr Gregory Turowski (MD, Ph.D., FACS), dyrektor medyczny kliniki, ten cykl jest jednak wrażliwy na choroby, leki, a nawet złe nawyki.
W łysieniu telogenowym część mieszków przedwcześnie kończy fazę wzrostu, a wypadanie obejmuje całą głowę. Z kolei w łysieniu androgenowym mieszki ulegają miniaturyzacji, czyli obkurczają się i wytwarzają coraz cieńsze włosy. Ta postać dotyka w ciągu życia nawet połowy kobiet, częściej po pięćdziesiątce. Rozwija się stopniowo i rzadko prowadzi do całkowitej łysiny, ale mocno odbija się na samopoczuciu.
Jak poszczególne czynniki prowadzą do wypadania włosów?
Łysienie u kobiet ma wiele przyczyn, ale dochodzi do niego na dwa główne sposoby – mieszki stopniowo się obkurczają albo zbyt wcześnie przechodzą w fazę spoczynku.
Łysienie androgenowe – rola DHT
Łysienie androgenowe wiąże się z dziedziczną nadwrażliwością mieszków na androgeny, m.in. dihydrotestosteron (DHT), powstający z testosteronu z udziałem 5α-reduktazy. Hormony te skracają fazę wzrostu i prowadzą do miniaturyzacji, choć u kobiet ich rola jest mniej jasna niż u mężczyzn. Jak DHT wpływa na włosy, wyjaśniamy w osobnym tekście.
Pierwszym objawem jest zwykle poszerzający się przedziałek, a linia włosów nad czołem przeważnie się nie cofa. Stopień przerzedzenia ocenia się w trzystopniowej skali Ludwiga. Rozpoznanie ułatwia trichoskopia. Badania hormonalne pozwalają też wykluczyć hiperandrogenizm, którego najczęstszym źródłem jest zespół policystycznych jajników (PCOS/PMOS).
Łysienie telogenowe, poporodowe i menopauzalne
Gorączka, infekcja, operacja czy gwałtowne odchudzanie mogą wywołać łysienie telogenowe. Po 2-3 miesiącach włosy zaczynają wypadać w dużych ilościach. Podobnie jest z łysieniem poporodowym – w ciąży estrogeny przedłużają fazę wzrostu, a po porodzie ich stężenie gwałtownie spada.
Wypadanie włosów po ciąży pojawia się zazwyczaj między 2. a 5. miesiącem i najczęściej mija samoistnie. Obie postacie rozpoznaje się m.in. na podstawie wywiadu i testu pociągania pasma (pull test).
W menopauzie mechanizm jest inny. Spada poziom estrogenów i zwiększa się względna przewaga androgenów, z czym wiąże się wolniejszy wzrost i ścieńczenie włosów.
Choroby tarczycy i niedobory
Ze względu na wpływ hormonów tarczycy na włosy zarówno niedoczynność tego gruczołu (np. w chorobie Hashimoto), jak i jego nadczynność bywają przyczyną łysienia telogenowego. Niedokrwistość oraz niedobory żelaza, witaminy D czy cynku też mogą sprzyjać wypadaniu. Ich znaczenie nie jest jednak jednoznaczne. Obie przyczyny wykrywają badania krwi.
Choroby skóry głowy
W łysieniu plackowatym limfocyty atakują mieszki, przez co pojawiają się okrągłe, łyse ogniska. U części pacjentek z łuszczycą stan zapalny nasila wypadanie włosów, a łojotokowe zapalenie skóry może towarzyszyć ich utracie. Z kolei łysienie bliznowaciejące trwale niszczy mieszki. Te choroby dermatolog rozpoznaje dzięki trichoskopii – w razie wątpliwości także biopsji skóry głowy.
Stres, leki i pielęgnacja
Silny stres emocjonalny może wywołać łysienie telogenowe. Utratę włosów powodują też niektóre leki, m.in.:
leki przeciwkrzepliwe i doustne retinoidy;
kwas walproinowy i lit;
agoniści receptora GLP-1 stosowani w leczeniu cukrzycy i otyłości;
cytostatyki podawane w chemioterapii.
Jeśli podejrzewasz związek z lekiem, nie przerywaj terapii sama – o jej zmianie decyduje lekarz. Włosy mogą też przejściowo wypadać po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej.
Ciasne kucyki, koki i doczepiane pasma stale naciągają mieszki i mogą prowadzić do łysienia trakcyjnego, które na wczesnym etapie ustępuje po rozluźnieniu fryzury. Rozjaśnianie, trwała i modelowanie na gorąco uszkadzają łodygę – włosy się łamią, choć mieszki zwykle pracują normalnie.
Jakie badania wykonać przy wypadaniu włosów?
Diagnostyka problemu z włosami przy łysieniu u kobiet zaczyna się od trichoskopii, która pozwala odróżnić postać androgenową od telogenowej czy plackowatej. Często potrzebne są też badania krwi. Podstawowy panel obejmuje:
morfologię, żelazo i ferrytynę – wykrywają niedokrwistość i niedobór żelaza;
TSH, a przy nieprawidłowym wyniku FT3, FT4 i anty-TPO – oceniają stan tarczycy;
witaminę D;
testosteron, DHEA-S i prolaktynę – przy objawach nadmiaru androgenów.
Zgłoś się do trychologa, gdy wzmożone wypadanie lub łamliwość włosów trwają dłużej niż kilka tygodni.
Jak rozwiązać problem utraty włosów?
Leczenie łysienia u kobiet dobiera się do jego przyczyny. Po diagnostyce lekarz proponuje leki lub zabiegi, a przeszczep rozważa przy trwałych ubytkach. Metody zestawiamy w tabeli.
| Metoda | Na czym polega | Kiedy się ją rozważa |
|---|---|---|
| Leczenie przyczyny | wyrównanie niedoborów, terapia chorób tarczycy | łysienie telogenowe |
| Minoksydyl, leki antyandrogenowe | pobudzają mieszki lub ograniczają działanie androgenów | łysienie androgenowe |
| Mezoterapia, ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym | dostarczają mieszkom substancji czynnych lub czynników wzrostu | uzupełnienie leczenia |
| Przeszczep włosów | przenosi mieszki z potylicy | trwałe ubytki |
| Peruki i doczepki | maskują przerzedzenie | rozwiązanie doraźne |
Zabiegiem wspomagającym bywa też karboksyterapia na wzmocnienie włosów, czyli mikroiniekcje dwutlenku węgla, które mają poprawiać ukrwienie skóry.
Leki i terapia hormonalna
W łysieniu androgenowym lekarze sięgają najpierw po minoksydyl wcierany w skórę głowy. Przy objawach hiperandrogenizmu terapię może uzupełnić spironolakton, ale nie w ciąży. Natomiast finasteryd nie jest zarejestrowany do stosowania u kobiet – w badaniach kontrolowanych nie działał lepiej niż placebo (Price i wsp., 2000) i może zaburzyć rozwój płodu. Skutki uboczne finasterydu opisujemy w artykule o tym leku. Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) nie służy do leczenia łysienia, a o jej włączeniu z powodu menopauzy decyduje ginekolog.
Czy da się zatrzymać łysienie?
Postęp łysienia zwykle da się zahamować, zwłaszcza gdy zaczniesz leczenie wcześnie. W badaniu z udziałem 80 kobiet, które przez co najmniej rok przyjmowały leki antyandrogenowe, u 88% przerzedzenie się nie pogłębiło albo włosów przybyło (Sinclair i wsp., 2005). Efekt utrzymuje się jednak tylko w trakcie terapii.
Czy da się odwrócić łysienie?
Łysienie telogenowe jest odwracalne, więc po usunięciu przyczyny włosy odrastają, choć wyraźną poprawę widać na ogół po 6-12 miesiącach. W postaci androgenowej leczenie pogrubia włosy tylko tam, gdzie mieszki jeszcze pracują. Zanikłych nie da się odbudować lekami – owłosienie przywróci wtedy jedynie przeszczep.
Zabieg przeszczepu włosów u kobiet
Jeśli łysienie u kobiet pozostawiło trwałe ubytki, lekarz może zakwalifikować pacjentkę do przeszczepu włosów metodą ARTAS. Warunkiem są gęste włosy na potylicy, więc przy przerzedzeniu obejmującym całą głowę zabieg nie pomoże.
Robot ARTAS ocenia włosy kamerami stereoskopowymi i pod kontrolą lekarza pobiera z potylicy jednostki z 2-4 włosami oraz wykonuje nacięcia pod grafty. Tamtejsze mieszki są mniej wrażliwe na androgeny, w tym DHT, i zachowują tę cechę w nowym miejscu. W miejsca pobrania i wszczepienia podaje się osocze bogatopłytkowe z krwi pacjentki, które wspiera gojenie.
Taki przeszczep włosów u kobiet metodą FUE odbywa się w znieczuleniu miejscowym i nie zostawia linijnej blizny. Do codziennych zajęć wracasz po 2-3 dniach. Wszczepione włosy zaczynają odrastać po kilku miesiącach, a pełny efekt widać po około roku. Możesz je strzyc, farbować i modelować. Pozostałe mieszki mogą się jednak dalej obkurczać, dlatego po zabiegu często zaleca się leczenie podtrzymujące. Cena zależy od liczby graftów i wielkości ubytku – poznasz ją podczas bezpłatnej konsultacji kwalifikacyjnej, a koszt możesz rozłożyć na raty.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Rozpoznanie i leczenie łysienia u kobiet, w tym kwalifikacja do przeszczepu i dobór leków, wymagają indywidualnej oceny specjalisty. Efekty terapii są indywidualne.
Źródła:
Turowski, G. (2024). Robotic hair transplantation – artificial intelligence plus human touch. Wiadomości Lekarskie. https://doi.org/10.36740/WLek202408203
Brzezińska-Wcisło, L., Rakowska, A., Rudnicka, L., Bergler-Czop, B., Czuwara, J., Maj, J., Olszewska, M., Placek, W., Reich, A., & Zegarska, B. (2018). Androgenetic alopecia: Diagnostic and therapeutic recommendations of the Polish Dermatological Society. Przegląd Dermatologiczny, 105(1), 1–18. https://doi.org/10.5114/dr.2018.74162
Carmina, E., Azziz, R., Bergfeld, W., Escobar-Morreale, H. F., Futterweit, W., Huddleston, H., Lobo, R., & Olsen, E. (2019). Female Pattern Hair Loss and Androgen Excess: A Report From the Multidisciplinary Androgen Excess and PCOS Committee. The Journal of clinical endocrinology and metabolism, 104(7), 2875–2891. https://doi.org/10.1210/jc.2018-02548
Grover, C., & Khurana, A. (2013). Telogen effluvium. Indian journal of dermatology, venereology and leprology, 79(5), 591–603. https://doi.org/10.4103/0378-6323.116731
Kearney, C. A., Brinks, A. L., Lawrence, C. N., Maas, D. E., Spindler, A. J., Coric, C., Gener-Pangilinan, L. A., Lasheras-Pérez, M. A., Shapiro, J., & Lo Sicco, K. I. (2026). Androgenetic Alopecia in Women: A Narrative Review of Pathophysiology, Clinical Evaluation, and Treatments. American journal of clinical dermatology, 27(2), 363–389. https://doi.org/10.1007/s40257-026-01009-2
Natarelli, N., Gahoonia, N., & Sivamani, R. K. (2023). Integrative and Mechanistic Approach to the Hair Growth Cycle and Hair Loss. Journal of clinical medicine, 12(3), 893. https://doi.org/10.3390/jcm12030893
Olsen, E. A., Reed, K. B., Cacchio, P. B., & Caudill, L. (2010). Iron deficiency in female pattern hair loss, chronic telogen effluvium, and control groups. Journal of the American Academy of Dermatology, 63(6), 991–999. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2009.12.006
Price, V. H., Roberts, J. L., Hordinsky, M., Olsen, E. A., Savin, R., Bergfeld, W., Fiedler, V., Lucky, A., Whiting, D. A., Pappas, F., Culbertson, J., Kotey, P., Meehan, A., & Waldstreicher, J. (2000). Lack of efficacy of finasteride in postmenopausal women with androgenetic alopecia. Journal of the American Academy of Dermatology, 43(5 Pt 1), 768–776. https://doi.org/10.1067/mjd.2000.107953
Roster, K., Fleshner, L., Karatas, T. B., Ecanow, A., Sayegh, A., Farabi, B., & Marmon, S. (2026). Menopause and Common Dermatoses: A Systematic Review. American journal of clinical dermatology, 27(1), 67–84. https://doi.org/10.1007/s40257-025-00994-0
Sinclair, R., Wewerinke, M., & Jolley, D. (2005). Treatment of female pattern hair loss with oral antiandrogens. The British journal of dermatology, 152(3), 466–473. https://doi.org/10.1111/j.1365-2133.2005.06218.x
Tang, H., Zhang, B., Lu, Y., Zhang, D., Liu, R., Lu, Y., Cotsarelis, G., Asch, D. A., & Chen, Y. (2026). Risk of hair loss associated with glucagon-like peptide-1 receptor agonists in adults with type 2 diabetes: target trial emulation. BMJ (Clinical research ed.), 394, e100077. https://doi.org/10.1136/bmj-2026-100077
Alhanshali, L., Buontempo, M., Shapiro, J., & Lo Sicco, K. (2023). Medication-induced hair loss: An update. Journal of the American Academy of Dermatology, 89(2S), S20–S28. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2023.04.022
">